พระพุทธเจ้าสร้างตำนาน 'เวินพระบาท'

ชคัทธาดา เพศยนาวิน

พระพุทธเจ้าสร้างตำนาน 'เวินพระบาท'

วันศุกร์ที่ 23 เมษายน 2010 เวลา 13:09 น. |

Author: Administrator |

พระพุทธบาทเวินปลา เกิดขึ้นเมื่อครั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้เสด็จมาที่ภูกำพร้า อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม ได้เสด็จผ่านที่พระธาตุอิงฮังท่าแขกประเทศลาว และได้เสด็จมาถึงบริเวณที่ตั้งพระพุทธบาทเวินปลา พอเสด็จมาถึงบริเวณที่ตั้งรอยพระพุทธเวินปลา พระองค์ได้แย้มพระโอฐ พระอานนท์ทรงเห็นเช่นนั้นก็ทรงเกิดความสงสัย จึงได้ตรัสถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า พระองค์ทรงแย้มพระโอฐด้วยเหตุใดพระพุทธเจ้าข้า พระสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงตรัสตอบพระอานนท์ว่า มีพญาปลาปากคำตัวหนึ่งอยากจะได้ของที่ระลึกต่อไปในภายภาคหน้าแล้วพระพุทธองค์ได้ถือโอกาสเล่าถึงประวัติของพญาปลาปากคำตัวนี้ว่า

สมัยหนึ่งเมื่อครั้งพระกัสปสัมมาสัมพุทธเจ้า พญาปลาปากคำตัวนี้ได้เคยเป็นภิกษุสงฆ์ ได้ขี่เรือล่องาตามลำแม่น้ำโขง พอมาถึงที่ตั้งรอยพระพุทธบาทเวินปลาเกิดอยากจะฉันน้ำขึ้นมา แต่ไม่มีขันมาเพื่อที่จะตักฉัน ก็เลยได้ไปเด็ดเอาใบไค้มาทำเป็นจอกตักน้ำฉันโดยไม่ได้แสดงอาบัติ (ต้นไค้ที่เกิดตามริมฝั่งโขงมีอยู่ 2 ชนิด ต้นไค้ธรรมดาใบเล็ก ต้นไค้นุ่นใบใหญ่ กว้างประมาณ 10 เซนติเมตร ยาวประมาณ 20 เซนติเมตร เป็นไม้ทนน้ำที่ท่วมนาน ๆ ได้โดยไม่ตาย) ด้วยผลกรรมตามที่กล่าวมานี้ เมื่อท่านได้มรณภาพไปแล้วจึงเกิดมาเป็นพญาปลาปากคำ พระพุทธเจ้าจึงได้ประทับรอยพระบาทไว้ที่ก้อนหิน ไว้เป็นที่ระลึกกราบไหว้ของเหล่าพุทธบริษัททั้งหลาย

รอยพระพุทธบาทเวินปลาประดิษฐานอยู่บนโง่นหิน ตั้งอยู่ในกลางลำแม่น้ำโขงซึ่งเป็นวังน้ำวน ชาวบ้านจึงเรียกกันทั่วไปว่า “เวิน” เป็นที่อยู่ของพญาปลาปากคำ รอยพระพุทธบาทเวินปลาแห่งนี้จึงได้ชื่อว่า รอยพระพุทธบาทเวินปลา พระพุทธบาทก็คือ รอยฝ่าพระบาทของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เวินก็คือ ตั้งอยู่ในวังน้ำวน ชาวบ้านก็เลยต่อชื่อว่า “เวินปลา” ต่อท้ายก็เพราะพญาปลาปากคำ เป็นผู้ขอซึ่งรอยพระพุทธบาทและเป็นผู้รักษา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านได้ตรัสว่า พญาปลาปากคำตัวนี้ จะมีอายุยืนนานไปจนถึงพระศรีอริยเมตตรัย ลงมาตรัสจึงจะหมดอายุ

รอยพระพุทธบาทแห่งนี้ตั้งอยู่ในโง่นหินกลางลำน้ำโขงซึ่งเป็นเวิน ห่างจากฝั่งประมาณ 100 เมตร ไกลจากวัดพระบาทเวินปลา 200 เมตร ผู้ที่มีความประสงค์ที่จะไปกราบนมัสการรอย พระพุทธบาทเวินปลา จะต้องนั่งเรือไปจึงจะไปได้และจะต้องไปในช่วงฤดูน้ำลด ระหว่างเดือนมกราคม ไปสิ้นสุดในระหว่างเดือนพฤษภาคม หลังจากนี้ไปน้ำก็จะท่วมขึ้น หรือไม่ก็จะมาช่วงที่มีเทศกาลงานนมัสการรอยพระพุทธบาทเวินปลาและจะมีการสรงน้ำรอยพระพุทธบาทซึ่งจะตรงกับวันสงกรานต์ผู้คนจะหลั่งไหลมาเที่ยว และในวันสงกรานต์ทางวัดพระบาทเวินปลาก็จะมีการจัดงานประเพณีการดน้ำดำหัวกันเป็นประจำทุกปี ซึ่งเป็นที่สนุกสนานกันมากในช่วงจัดงานนมัสการรอยพระพุทธบาทเวินปลา จะจัดตรงกับวันสงกรานต์ของทุกปี เพื่อเป็นการอำนวยความสะดวกให้กับศรัทธาญาติโยมและนักท่องเที่ยว ทางคณะกรรมการจัดงานจึงได้จัดสร้างสะพานข้ามจากฝั่งแม่น้ำโขง ท่าวัดไปจนถึงรอยพระพุทธบาทเวินปลา